ใบบัวบก

บัวบก (Gotu kola) เป็นพืชล้มลุกขนาดเล็กที่ขึ้นบนดิน มีลักษณะใบคล้ายกับใบบัว เป็นที่รู้จักกันอย่างแพร่หลาย และแทบทุกคนรู้จักพืชชนิดนี้เป็นอย่างดี คนไทยบริโภคพืชชนิดนี้กันมาช้านานแล้ว พบว่าส่วนสำคัญที่มีคุณสมบัติพิเศษ คือ ส่วนของใบและราก บัวบกเป็นพืชที่พบมากในประเทศแถบยุโรป เรื่อยมาจนถึงแถบแอฟริกาใต้ อินเดีย ปากีสถาน และศรีลังกา โดยมีประวัติการใช้ประโยชน์ในทางยามานมนานส่วนใหญ่เป็นที่รู้จักกันดีว่าน้ำใบบัวบกช่วยแก้ช้ำใน รสและสรรพคุณยาไทย จะมีกลิ่นหอม รสขมเล็กน้อย โบราณว่าแก้อ่อนเพลีย เมื่อยล้า แก้ร้อนใน แก้โรคความดันโลหิตสูง บัวบกมีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Centella asiatica (L.) Urban อยู่ในวงศ์ Umbelliferae เป็นไม้ล้มลุก ใบเดี่ยว เรียงสลับขอบ ใบหยัก แตกเป็นกระจุก ลำต้นทอดไปแตะดิน ก็จะแตกราก และใบเป็นต้นใหม่อีก ทำให้ขึ้นแผ่ติดต่อกันเป็นพืดไปเป็นบริเวณกว้างได้ ก้านใบยาว ดอกออกเป็นช่อคล้ายร่ม ก้านดอกแตกออกจากโคนใบ แต่ละช่อมีดอกย่อย 3-6 ดอก มีกลีบดอก 5 กลีบ สีม่วงแดงเข้ม พบตามที่ลุ่มชื้นแฉะทั่วไป ในสวนต่างๆ ตามท้องนา ตามริมน้ำ
วิธีการปลูกเตรียมดินให้ร่วนซุยดี เก็บเศษวัชพืชออก บัวบกชอบดินที่มีความชื้นสูงมาก และชอบร่มเงา ต้นจะเจริญเติบโตและขยายพันธุ์ด้วยไหล ต้นบัวบกสามารถปลูกได้ตลอดปี นิยมใช้ไหลเพราะขยายพันธุ์ได้รวดเร็ว เริ่มเก็บเกี่ยวได้หลังปลูก 60-90 วันสรรพคุณช่วยให้ความจำดี ช่วยบำรุงร่างกาย บำรุงหัวใจ แก้ช้ำใน ร้อนในกระหายน้ำ แก้ท้องเสีย ขับปัสสาวะ รักษาแผลเปื่อย แผลไฟไหม้ น้ำร้อนลวก ลดรอยเหี่ยวย่น ลดการอักเสบ และเป็นยาอายุวัฒนะปัจจุบันใบบัวบกถือว่าเป็นสมุนไพรยอดนิยมของชาวตะวันตก ในเรื่องของประสิทธิภาพการผ่อนคลาย และช่วยเพิ่มประสิทธิภาพของความทรงจำได้เป็นอย่างดี จากการศึกษาทางเภสัชวิทยาเพื่อค้นหาสารสำคัญ หรือหาสารออกฤทธิ์ต่างๆ ที่มีอยู่ในใบบัวบก พบว่าใบบัวบกให้สารไกลโคซัยด์หลายชนิดที่ให้ผลต้านการเกิดปฏิกิริยาออกซิเดชั่น ซึ่งส่งผลให้การลดความเสื่อมของเซลล์และอวัยวะต่างๆ ของร่างกายได้

รสและประโยชน์ต่อสุขภาพ
1.รสมันอมขมเล็กน้อย มีกลิ่นหอม ช่วยระบายความร้อน บำรุงกำลัง
2.ใบบัวบก 100 กรัมให้พลังงานต่อร่างกาย 44 กิโลแคลอรี ประกอบด้วยเส้นใย 2.6 กรัม แคลเซียม146 มิลลิกรัม ฟอสฟอรัส 30 มิลลิกรัม เหล็ก 3.9 มิลลิกรัม วิตามินเอ 10962 ไอยู (IU) วิตามินบีหนึ่ง 0.24 มิลลิกรัม วิตามินบีสอง 0.09 มิลลิกรัม ไนอาซีน 0.8 มิลลิกรัม และวิตามินซี 4 มิลลิกรัม
สารสำคัญ
1.ในบัวบกประกอบด้วยสารสำคัญหลายชนิด ได้แก่ ไตรเตอพีนอยด์(อะซิเอติโคซัยด์) บราโมซัยด์ บรามิโนซัยด์ มาดิแคสโซซัยด์ (ซึ่งเป็นไกลโคซัยด์ที่มีฤทธิ์ต้านการอักเสบ) กรดมาดิแคสซิค ไธอะมิน (วิตามินบี 1) ไรโบฟลาวิน (วิตามินบี 2) ไพริดอกซิน (วิตามินบี 6) วิตามินเค แอสพาเรต กลูตาเมต ซีริน ทรีโอนีน อะลานีน ไลซีน ฮีสทีดิน แมกนีเซียม แคลเซียม โซเดียม
2.สารสำคัญที่ได้จากใบบัวบกมีฤทธิ์ในการสมานแผล ทำให้แผลหายเร็ว มีฤทธิ์ในการฆ่าเชื้อแบคทีเรีย ฆ่าเชื้อราและลดอาการอักเสบ
วิธีทำน้ำใบบัวบก
ส่วนผสม
1.ใบบัวบก 10 กรัม (5 ช้อนคาวใบหั่นแล้ว)
2. น้ำเชื่อม 15 กรัม (2 ช้อนคาว) อาจใช้สารให้ความหวานหรือน้ำตาลเทียมได้ หากต้องการลดน้ำตาล
3.น้ำสะอาด 240 กรัม (18 ช้อนคาว หรือประมาณหนึ่งแก้วครึ่ง)
วิธีทำ
1. ล้างใบบัวบกให้สะอาด หั่น แล้วนำไปใส่เครื่องปั่น ใส่น้ำครึ่งหนึ่ง
2. ปั่นให้ละเอียด กรองเอาแต่น้ำ เติมน้ำที่เหลือที่กากแล้วคนให้เข้ากัน คั้นอีกรอบ
3. นำน้ำที่ได้มาเติมน้ำเชื่อม เสริฟได้ทันที
4. หากต้องการเย็น ลดน้ำลงครึ่งหนึ่ง เพื่อให้เข้มข้น เมื่อได้น้ำแล้ว เติมลงในน้ำแข็งทุบ หรือน้ำแข็งแบบก้อนเล็ก5. ควรดื่มให้หมดโดยไม่ทิ้งไว้นาน





